Wat is coeliakie?

Deze tekst is slechts een klein onderdeel van de inhoud van het boek "Wat Nu?" dat u kan kopen op onze webshop.  In het boek staan alle glutenvrije  granen beschreven en vertelt Sabine Verbrugghe hoe deze granen te gebruiken.

 

Coeliakie, wat is dat?

Wat is coeliakie? Daar komen we direct toe, maar eerst een woordje uitleg over wat er aan de basis van coeliakie ligt: de gluten.


Wat zijn gluten?

Gluten zijn een groep van eiwitten in granen aanwezig, vooral in tarwe, maar ook in andere granen zoals rogge, gerst, en haver maar ook in spelt. De gluteneiwitten in deze graansoorten zijn verantwoordelijk voor de stevige structuur van het deeg. Ze zijn van belang bij het rijzen van het brood. Zonder gluten heeft het brood geen structuur en zal het brood niet rijzen/gisten.


Gluten zijn eiwitten die bij de meeste mensen gemakkelijk verteerd worden via het maagdarmkanaal. Een klein deel van de bevolking kan echter geen gluten verteren. Deze mensen zijn dan 'glutenintolerant'.

 

Coeliakie of glutenintolerantie

Mensen met coeliakie kunnen deze gluteneiwitten niet normaal verteren op opnemen. Bij een glutenallergie zijn er in het bloed antilichamen te vinden tegen deze eiwitbestanddelen. Door een reactie van deze antilichamen gaat het slijmvlies van de darmwand ontsteken en raakt ze beschadigd.


De miljoenen vlokken in de darmwand zijn belangrijk voor het absorberen van de voedingsstoffen uit het voedsel in het bloed. Beschadiging en afsterven van het slijmvlies van deze vlokken betekent dat de voedingsstoffen of bouwstoffen uit het voedsel niet meer goed kunnen worden opgenomen waardoor er tekorten ontstaan. Zo kan een mens ondervoed geraken.


Aangezien het immuunsysteem van het lichaam de schade veroorzaakt bij een glutenallergie, wordt dit beschouwd als een auto-immuunziekte.


Coeliakie (een glutenintolerantie) wordt echter ook geclassificeerd als een stoornis in de resorptie, vanwege het feit dat nutriënten niet worden geabsorbeerd. In de klassieke geneeskunde wordt pas van glutenintolerantie, of coeliakie, gesproken wanneer deze kan vastgesteld worden via een dunne darm biopsie en een bloedanalyse.


Zo wijst de praktijk in de niet-reguliere geneeskunde uit dat personen toch vaak last hebben van een tarwe- en/of glutenintolerantie zonder dat dit wordt gediagnosticeerd in de klassieke geneeskunde. Er worden geen antilichamen tegen de gluteneiwitten in het bloedbeeld waargenomen. Men noemt dit dan het prikkelbare darmsyndroom.

 

Coeliakie symptomen

Er is een breed spectrum aan coeliakie symptomen denkbaar: meestal manifesteren de klachten zich in het begin in het maagdarmstelsel om nadien door tekort aan voedingsstoffen andere algemene klachten geven.


Coeliakie klachten zijn onder andere:

  • Diarree, constipatie, buikpijn, winderigheid, verstopping
  • Veel moeten boeren, vooral na de maaltijden
  • Slechte weerstand, vaak ziek zijn.
  • Indirecte symptomen ten gevolge van een vitamine tekort, bloedarmoede (ijzertekort), chronische vermoeidheid, flauwtes, gewichtsverlies
  • Gewrichtspijn, verhoogde kans op botbreuken
  • Huidaandoeningen: brandend gevoel, jeuk of tintelingen op de huid, vochtophopingen
  • Tintelingen in tenen en vingers
  • Er ontstaan dikwijls andere allergieën of intoleranties (kruis- of geassocieerde) ten gevolge van de beschadigde darmwand (zoals vb. lactose-intolerantie).

 

Wanneer is een product nu glutenvrij?

Een glutenvrij product moet voldoen aan de volgende voorwaarden:

  • Als er van nature geen gluten inzitten. Bv: maïs, rijst, boekweit, gierst, quinoa, amarant, enz.  Deze zijn geschikt voor een tarwevrij-dieet en glutenvrij dieet
  • Als het product het glutenvrij symbool draagt. Bv: glutenvrije merkproducten voor mensen met coeliakie. Deze kunnen namelijk op basis van tarwe zijn, maar glutenvrij gemaakt
  • Als het glutenvrij wordt beschouwd volgens de norm van de Codex Alimentaris.  Dit wil zeggen dat in het product minder dan 20mg per 100gr (200ppm) gluten aanwezig zijn. Men gaat er vanuit dat een minieme hoeveelheid gluten over het algemeen geen probleem geeft.

Dit kan uiteraard voor discussie vatbaar zijn.

 

Besluit: te vermijden ingrediënten

Als je zo het gamma ziet van voedingsmiddelen die gluten bevatten, is etiketten lezen de boodschap! Bij het lezen van de etiketten dient er gelet te worden op de volgende vermeldingen:

  • Tarwe, griesmeel, durum, faro, …
  • Spelt, rogge, gerst, haver, kamut
  • Volkoren- of tarwebloem of meel
  • Zemelen en uiteraard tarwezemelen, (tarwe)gluten, (tarwe)kiemen
  • Paneermeel
  • Graanbindmiddel, graaneiwitten
  • Zetmeel, gemodificeerd zetmeel (zetmeel die bewerkingen heeft ondergaan, zodanig dat gluten niet meer aanwezig zijn), voedselzetmeel
  • Plantaardig eiwit of plantaardig zetmeel op basis van tarwe

 

Nb. Vanaf 3 januari 2008 is het verplicht om de herkomst van een zetmeel op het etiket te specificeren ‘indien het afkomstig is van een glutenbevattend graan’. Dus als het zetmeel afkomstig is van een niet glutenbevattend graan, moet de herkomst niet worden gespecificeerd; men kan er dan van uitgaan dat het afkomstig is van glutenvrije granen, zoals maïs of rijst, of afkomstig is van aardappelen, …

 

BRON:

N: Sabine Verbrugghe

A: Hortensiadreef 28
    2920 Kalmthout

G: 0472/698535

M: sabineverbrugghe@hotmail.com

 

Meer info over coeliakie in het algemeen:


> Glutenvrij koken tips: het hoeft niet saai te zijn...

> Een lekker en gezond coeliakie dieet

> Glutenvrij dieet tips: hoe eet ik gezond en glutenvrij?

> Glutenvrij brood: gezond en lekker!

> Gluten allergie? Geen nood, gebruik glutenvrije producten